Beeldkwaliteit openbare ruimte
De kwaliteit van de openbare ruimte raakt ons allemaal. Wanneer je buiten komt of naar buiten kijkt is het prettig wanneer het straatbeeld er schoon en verzorgd uitziet en je niet wordt geconfronteerd met zaken als zwerfvuil en onkruid. Deze ‘kijk op de omgeving’ is ook voor de gemeente bepalend voor het onderhoud van de openbare ruimte.
In Leusden zijn afspraken gemaakt over hoe schoon en hoe netjes de wegen en groenvoorzieningen moeten zijn. Zo is afgesproken hoeveel zwerfvuil er mag liggen, hoeveel onkruid er mag staan, hoelang het gras mag zijn en hoeveel tegels een beetje ongelijk mogen liggen. Dit noemen we ‘beeldkwaliteit’.
- Schoffelbeurt
- Onderhoud uitvoeren
- Duidelijke afspraken
- Kwaliteitscatalogus
- Beeldkwaliteit vraagt integrale aanpak
Schoffelbeurt
Vroeger maakten we afspraken over hoe vaak er geschoffeld en gemaaid werd. Uit ervaring wisten we ongeveer hoeveel onkruid er zou staan voor er weer een schoffelbeurt werd uitgevoerd en we wisten hoelang het gras ongeveer zou zijn voor de volgende maaibeurt. Maar onder andere door weersomstandigheden kon het beeld nog al eens wisselen. Soms groeide het onkruid en het gras door regen en zon erg hard, waardoor het beeld minder fraai was. Maar het gebeurde ook dat er gemaaid werd, omdat dat nu eenmaal was afgesproken, terwijl het gras door droogte maar beperkt was gegroeid. Doordat we nu niet meer afspreken hoe vaak een onderhoudsbeurt wordt uitgevoerd, maar hoeveel (mate van bodembedekking) en hoe hoog onkruid maximaal mag zijn, blijft de beeldkwaliteit constant.
Onderhoud uitvoeren
De aannemer is de verplichting aangegaan om te zorgen dat hij steeds vóórdat de maximale waardes zijn bereikt, onderhoud gaat uitvoeren. Het kan dus zijn dat er bij u in de buurt 6 keer per jaar wordt geschoffeld, maar dat kan ook 10 keer zijn. Ook voor zwerfvuil geldt al een dergelijke omschrijving – er mogen nergens meer dan een afgesproken aantal ‘zwerfvuiltjes’ liggen. In de toekomst wordt steeds vaker, ook voor o.a. straatvegen, op deze wijze aangegeven aan welke kwaliteit moet worden voldaan.
Duidelijke afspraken
Om eenduidige en duidelijke afspraken te kunnen maken is landelijk een methode ontwikkeld om de gewenste beeldkwaliteit te bepalen. Deze methode werkt, hoe kan het ook anders, grotendeels op basis van beelden. Het bestaat uit series met plaatjes en omschrijvingen waarin de kaders zijn aangegeven voor groen, gras, verharding, meubilair, zwerfvuil, etc. Deze zogenaamde ‘beeldmeetlatten’ zijn samengevat in de ‘kwaliteitscatalogus’.
De Leusdense aanpak sluit nauw aan bij de landelijke normen. Er kan worden gekozen voor 3 onderhoudsniveaus: hoog - basis - laag. Het gemeentebestuur heeft gekozen voor onderhoudsniveau ‘basis’. De winkelcentra vormen hierop een uitzondering: de beeldkwaliteit moet hier aan het hoogste niveau voldoen.
Kwaliteitscatalogus
De ‘kwaliteitscatalogus’ is een instrument dat ook door u als gebruiker van de openbare ruimte, steeds vaker wordt gebruikt om te toetsen aan welk niveau van beeldkwaliteit het onderhoud van de buitenruimte in Leusden voldoet. We hopen een grotere groep bewoners enthousiast te maken om regelmatig via deze methode de beeldkwaliteit van de woonomgeving te meten. Meer informatie over beeldkwaliteit in de openbare ruimte kunt u krijgen via de Meldlijn RB (033) 496 17 10.
Beeldkwaliteit vraagt integrale aanpak
Beeldkwaliteit vraagt ook om een integrale aanpak. Dit betekent dat we kijken naar het totaalbeeld van de openbare ruimte en proberen alle voorkomende voorzieningen in die ruimte op hetzelfde kwaliteitsniveau te houden. Het is niet de bedoeling dat de groenvakken schoon en netjes zijn, terwijl er op straat behoorlijk wat zwerf- en veegvuil ligt, of dat u struikelt over ongelijk liggende tegels. Door integraal te werken proberen we een beeldkwaliteit te realiseren waarvan het niveau van het groen past bij het niveau van de stoep en de weg. Dit niveau moet u ook terugzien bij de banken, de afvalbakken, de palen, hekken en alle overige zaken die u in de buitenruimte aantreft.
Deze aanpak heeft ook consequenties voor de uitvoering. U heeft vast nog wel een beeld bij hoe het voorheen ging; er kwam een ploegje mensen schoffelen, zij lieten sporen achter op de weg en een week later kwam de veegmachine om het weer netjes te maken.
Bij integraal werken is één uitvoerende ploeg verantwoordelijk voor alle werkzaamheden die elkaar beïnvloeden. In het hiervoor genoemde voorbeeld betekent dit, dat de verantwoordelijkheid voor straatreiniging én het groenonderhoud bij één aannemer ligt. Het resultaat van het werk is het afgesproken beeldkwaliteitsniveau en niet meer een vooraf afgesproken aantal onderhoudsrondes.
Integraal werken op basis van beeldkwaliteit vraagt ook om een omslag in het denken van de mensen van de afdeling Ruimtelijk Beheer. Het werk moet op een andere wijze worden georganiseerd. Zo kan niet langer alleen binnen de eigen discipline (bijvoorbeeld groenonderhoud) worden gekeken en gedacht, maar moet breder gekeken worden naar de totale buitenruimte.
Natuurlijk vraagt een dergelijke verandering tijd en energie. We zijn daarom voorzichtig begonnen om de nieuwe werkwijze in te voeren. Ook omdat er nog langlopende contracten zijn voor bijvoorbeeld straatreiniging en groenonderhoud, kunnen we niet alles in één keer veranderen. Tot nu toe wordt driekwart van de gemeente volgens de nieuwe werkwijze onderhouden. De resultaten hiervan lijken bevredigend. De komende jaren breiden we integraal onderhoud van de woonomgeving op basis van beeldkwaliteit verder uit.
