Ecologische Hoofdstructuur
De Ecologische Hoofdstructuur bestaat uit grote en kleinere natuurgebieden die door zones met elkaar worden verbonden. Via deze zones kunnen flora en fauna zich van het ene naar het andere natuurgebied verplaatsen. De Utrechtse Heuvelrug en de Leusdense natuurmonumenten Schoolsteegbosjes en Groot Zandbrink (ligt in Moorsterbeekgebied), vormen een belangrijk onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur. Over het grondgebied van de gemeente Leusden loopt de ecologische verbinding het Groene Valleilint, die de Utrechtse Heuvelrug met de Schoolsteegbosjes en Groot Zandbrink verbindt.

- natuurbeheerplan provincie Utrecht
- convenant voor landgoed Den Treek-Henschoten
- convenant voor het landgoed van Stichting De Boom
- natuurmonument Groot Zandbrink
Natuurbeheerplan provincie Utrecht
De provincie Utrecht maakt een natuurbeheerplan. Dit plan geeft invulling aan de Ecologische Hoofdstructuur.
Bij het plan behoort een kaart waarop de bestaande en nieuw te realiseren natuur is ingetekend. Tevens staan de ecologische verbindingszones op de kaart die de natuurgebieden met elkaar moeten verbinden. De beken in Leusden vormen ecologische verbindingszones.
Nieuwe natuur kan door de eigenaar van de grond zelf worden gerealiseerd, dit heet particulier natuurbeheer. De waardevermindering van de grond door de omzetting (van bijvoorbeeld landbouwgrond) naar natuur wordt door de overheid vergoed. Daarnaast bestaan er subsidies voor de aanleg van de nieuwe natuur en het beheer daarvan. De eigenaar kan de grond ook aan de overheid verkopen waarna de grond wordt doorgespeeld aan een terreinbeherende organisatie. Deze organisatie zal de nieuwe natuur dan realiseren.
Door het regeerakkoord uit 2010 wordt er op natuur bezuinigd. De omvang van de te realiseren ecologische hoofdstructuur wordt verkleind. De provincie Utrecht werkt aan een nieuwe EHS-kaart die hier rekening mee houdt. Deze nieuwe kaart wordt onderdeel van de niewe Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie.
Meer informatie is op te vragen via de website van de provincie Utrecht www.provincie-utrecht.nl , zoekterm natuurbeheerplan.
Convenant voor landgoed Den Treek-Henschoten
Landgoed Den Treek-Henschoten ligt binnen de Ecologische Hoofdstructuur. Het landgoed wil haar bijdrage leveren aan de gewenste natuurontwikkeling. Dit moet echter hand in hand gaan met voldoende toekomstperspectief voor de pachtende boeren. Om dit mogelijk te maken werd op 31 januari 2011 een bestuurlijke overeenkomst (convenant) gesloten tussen het landgoed, de provincie Utrecht en de gemeente Leusden.
Inmiddels wordt uitvoering gegeven aan de overeenkomst. Er wordt o.a. natuur ontwikkeld bij de Heiligenbergerbeek, de intensieve varkensveehouderij wordt gestaakt en de melkrundveehouderij wordt versterkt.
Convenant voor het landgoed van Stichting De Boom
Op 23 januari 2013 is het convenant "De Boom" ondertekend. De Provincie, het waterschap, het landgoed en de gemeente Leusden gaan actief aan de slag met de versterking van melk- en rundveehouderij, natuur- en landschapsontwikkeling en het bevorderen van recreatie. Het convenant biedt Stichting De Boom een duurzaam en economisch perspectief dat samen gaat met de realisatie van meerdere overheidsdoelen, o.a. de realisatie van 55 hectare Ecologische Hoofdstructuur.
Natuurmonument Groot Zandbrink
Groot Zandbrink is een natuurmonument van ongeveer 10 hectare groot. Blauw grasland is een bijzondere vegetatie die daar voorkomt. Het is gelegen aan de Asschatterweg in de nabijheid van De Klaveet. Het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie moet nog besluiten of dit gebied onderdeel wordt van Natura 2000. Natura 2000 vormt een Europees netwerk van natuurgebieden die extra bescherming behoeven. Het Ministerie wil van aanwijzing als Natura 2000 afzien en heeft hiervoor een aanvraag in Brussel ingediend. Inmiddels maken de provincie Utrecht en Staatsbosbeheer werk van het aanpakken van de verdrogingsproblematiek. Dit om de natuurbelangen toch veilig te stellen.

