Herdenken en vieren

Datum : Donderdag 16 april 2026
Tijd:       13.00 uur  
Locatie: De Stenen Man / Nationaal Monument Kamp Amersfoort

Bij deze plechtigheid zijn leerlingen van de Montessorischool uit Leusden aanwezig. Sinds 1985 doet Montessorischool ’t Ronde mee aan het project “Adopteer een Monument”. De jarenlange traditie wordt levend gehouden doordat elk jaar de oudste leerlingen de kranslegging overgedragen aan jongere leerlingen van de school. De leerlingen zullen een krans neerleggen bij De Stenen Man, het gedenkteken voor gevallen veteranen uit Amersfoort en Leusden en het gedenkteken voor De Onbekende Soldaat.

Datum : Zondag 3 mei 2026
Locatie: Begraafplaats Rusthof

Het doel is ervoor zorgen dat de oorlogsgraven er zo mooi mogelijk bij liggen tijdens de jaarlijkse dodenherdenking op 4 mei, en hiermee respect te tonen aan het ultieme offer dat de slachtoffers gebracht hebben in het gevecht voor de vrede. Stichting Respect verzorgt de bloemlegging op de oorlogsgraven op Rusthof.

Datum : Maandag 4 mei 2026
Tijd:       14.00 uur  
Locatie: Plein voor het Huis van Leusden

Daarna zal er in het Huis van Leusden een moment stilte zijn.

TD-groep betekent Tweede Distributiestamkaart-groep. Deze kaart was door de bezetter in het  leven geroepen om te voorkomen dat onderduikers nog aan bonnen konden komen, maar de ambtenarengroep was al vóór het uitkomen van die kaart administratief voorbereid, zodat talloze onderduikers nog gewoon hun bonnen kregen. Twee jaar later, op 29 september 1994, werd het TD monument door de toenmalige staatssecretaris van Binnenlandse Zaken mr. Jacob Kohnstamm onthuld.

Het verhaal achter het TD monument

In september 1992 werd aan Karel Brouwer, zijn vrouw Rita Brouwer-de Voogd en Dolph Hendriks (postuum, hij overleed in 1989) voor hun hulp aan Joodse vluchtelingen een Yad-Vashem onderscheiding uitgereikt. Door een vernuftig administratiesysteem ontwikkeld door Brouwer en Hendriks konden veel mensen gered worden. Joodse mensen kregen een nieuw persoonsbewijs met hun eigen foto en vingerafdruk maar met andere gegevens, waardoor ze zich vrij over straat konden begeven. Dit systeem vond navolging door betrouwbare ambtenaren in het hele land. 

Naar aanleiding van de op handen zijnde Yad Vashem-uitreiking was er door een aantal betrokkenen een initiatief gestart voor het plaatsen van een monument voor allen die aan het geruisloze ambtenarenverzet hadden meegewerkt. Liefst 20 mensen zaten in 1992 in het Comité van aanbeveling ten behoeve van een verzetsmonument voor de TD-groep, zoals de groep werd genoemd.

Het bronzen monument toont 3 menselijke figuren die door een deur gaan. Het monument verwijst naar de ambtenaren die de deur naar de vrijheid voor velen openhielden. Beeldend kunstenaar Renée van Leusden uit Vught heeft het kunstwerk gemaakt. Het is een monument met nationale betekenis als eerbetoon aan de gemeenteambtenaren uit het hele land die zich in de Tweede Wereldoorlog bezighielden met het stille verzetswerk.

De locatie was een bewuste keuze: pal voor de ingang van het gemeentehuis van Leusden omdat in die gemeente de TD-groep is ontstaan. 

Datum :  Maandag 4 mei 2026
Tijd:       14.00 - 15.00 uur  (Verzamelen om 13.30 uur aan de Kolonel van Rooijenweg)
Locatie: Leusderheide

In de middag van 4 mei worden de 662 doden van Kamp Amersfoort bij Jannetjesdal op de Leusderheide herdacht. Van hen zijn 388 geëxecuteerd en de overige bezweken aan actieve verwaarlozing. 

Het gedenkkruis bij het Jannetjesdal in Leusden is opgericht ter nagedachtenis aan de (waarschijnlijk) twintig leden van de Inlichtingendienst die hier op 20 juli 1943 door de bezetter zijn geëxecuteerd en begraven. Met deze herdenking worden de dodelijke slachtoffers van Kamp Amersfoort herdacht, en wordt bijgedragen aan bewustwording over het belang van vrijheid.

Datum : Maandag 4 mei 2026
Tijd:       20.00 uur  (Om 19.20 uur kunnen de belangstellenden zich verzamelen op de  parkeerplaats bij van Roomen, Asschatterweg. Om 19.30 start de tocht naar het monument)
Locatie: monument Asschatterkeerkade

Het monument aan de Asschatterkade in Leusden is opgericht ter nagedachtenis aan de vier medeburgers die hier op 27 april 1945 door de bezetter zijn gefusilleerd.

Datum : Maandag 4 mei 2026
Tijd:       18.45 uur  
Locatie: Kamp Amersfoort en Rusthof

Geïnteresseerden die willen meelopen worden verzocht vanaf 18.15 uur te verzamelen op het binnenplein van Kamp Amersfoort.  Voor mensen die slecht ter been zijn, rijdt een personenbusje achter de Stille Tocht aan van Kamp Amersfoort naar Rusthof. Na afloop rijdt deze weer terug naar Kamp Amersfoort.

Elk jaar organiseren gemeenten Amersfoort en Leusden de Stille Tocht en dodenherdenking in samenwerking met Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Dit jaar vieren we 81 jaar vrijheid.

De Stille Tocht wordt gelopen in aanwezigheid van de burgemeester van Amersfoort en de locoburgemeester van Leusden, jeugdburgemeester van Leusden en Amersfoorten leerlingen van groep 7/8 van de Johannes Calvijnschool Amersfoort.
De stoet vertrekt om 18.45 uur. De tocht leidt naar het monument ‘Gevangene voor het vuurpeloton’ – ook wel de ‘Stenen Man’ genoemd – en vervolgens via de Loes van Overeemlaan, Laan 1914 en de Dodeweg naar het Sovjet Ereveld en begraafplaats Rusthof. Daar leggen de burgemeesters bloemen bij het monument voor gevallen veteranen, de Nederlandse en Commonwealth oorlogsgraven en het gedenkteken voor ‘de onbekende soldaat’.

Om 19.55 uur leggen de burgemeesters kransen bij de vlaggen op de binnenplaats van Rusthof. Om 20.00 uur wordt er twee minuten stilte in acht genomen, gevolgd door het Wilhelmus. Vervolgens wordt er een gedicht voorgelezen en tot slot spreekt de burgemeester van Leusden, Gerolf Bouwmeester.

Datum : Zondag 4 mei 2025
Tijd:       19.15 uur  
Locatie: Sint Jozefkerk Achterveld

Op maandag 4 mei 2026 om 19.15 uur is de herdenking in de St. Jozefkerk te Achterveld met aansluitend stille tocht bij de monumenten in het park. Met medewerking van basisscholen, muziekvereniging D.W.S. en kerkkoor Vivente.