Vind je opvoeden ook wel eens pittig? In Leusden is veel ondersteuning

“Ouders hebben bij het opvoeden meer uitdagingen dan vroeger. Ze ervaren de fase met jonge kinderen vaak als een pittige periode in het leven,” zegt Marleen Treep. Zij is wethouder Sociaal Domein in de gemeente Leusden. De gemeente ontwikkelde de afgelopen jaren samen met lokale organisaties een uitgebreid aanbod aan ondersteuning voor kinderen en hun ouders.  

Dineke de Beer is als Praktijkondersteuner Huisartsenzorg GGZ Jeugd (POH-GGZ Jeugd) een van die samenwerkingspartners. In een tot acht gesprekken helpt zij kinderen en jongeren met mentale problemen weer op weg. Die problemen zijn divers. “Denk bijvoorbeeld aan angst, somberheid, slaapproblemen of problemen op school of thuis,” vertelt ze. 

Veel kinderen kampen met aandachts- en concentratieproblemen. “Dat kan verschillende oorzaken hebben. Het gebruik van de mobiele telefoon bijvoorbeeld, of gebeurtenissen die een kind heeft meegemaakt, zoals pesten. Maar ook onrust thuis kan meespelen, bijvoorbeeld als een ouder ziek is of ouders gaan scheiden.” Dineke betrekt meestal ook de ouders bij de gesprekken. “Kinderen zijn onderdeel van een systeem, van het gezin. Dat heeft invloed op hoe een kind zich voelt.”  

Prikkelgevoelig 

De huidige tijd kent specifieke uitdagingen voor het opvoeden van kinderen, ziet Dineke. 

Gezinnen hebben volle agenda’s en kinderen raken vaker overprikkeld. Ook doordat we in een prikkelgevoelige maatschappij leven.” Daarbij ligt de lat hoog. “Door de leuke verhalen van anderen op sociale media ontstaat het idee dat alles fantastisch moet zijn. En als er iets ‘afwijkt’ bij een kind, wordt dat sneller als een probleem gezien. Terwijl het normaal is dat het ene kind drukker is dan een ander, of minder goed kan meekomen. We zitten allemaal anders in elkaar.

Online cursus 

Een cursus die veel ouders handvatten biedt, is de gratis online cursus ‘Ouders Inc.’ Hierin worden 11 herkenbare onderwerpen behandeld waar ouders van jonge kinderen tegenaanlopen. “Heel fijn als je ergens onzeker over bent, of gewoon meer wilt weten over opvoeden,” zegt Dineke. “Het is handig dat ouders deze cursus thuis kunnen doen, op een moment waarop hen dat uitkomt.” 

Relatie: de basis  

Ook is er een cursus die inzoomt op de relatie van de ouders zelf: ‘Houd me vast’. “Je relatie is de basis van je bestaan en van je gezin, maar we krijgen geen handleiding over hoe we die goed onderhouden. Terwijl hoe het met jullie als stel gaat, ook invloed heeft op hoe het met je kind gaat,” zegt Dineke. Ze is deze cursus in samenwerking met de gemeente gaan geven omdat ze in haar praktijk veel kinderen ziet die last hebben van spanningen in het gezin, tussen de ouders of omdat ouders gaan scheiden. Ouders kunnen elkaar door de drukte kwijtraken, of elkaar niet meer begrijpen door patronen in de communicatie. “Met deze cursus zijn veel relatieproblemen te voorkomen. Stellen leren veel over emoties en wat daar precies achter zit. De communicatie verbetert, ze krijgen meer verbinding en begrijpen elkaar beter. Mensen geven hun relatie na afloop een hoger cijfer.”  

Herkenning 

Dineke merkt tijdens de cursus hoeveel het al scheelt als mensen herkenning vinden bij elkaar. “Door te delen waar ze tegenaan lopen, ontdekken ze dat ook anderen met vragen zitten of in hun relatie tegen patronen aanlopen. Ze leren dat dit niet problematisch of ernstig is, maar iets wat bij het leven hoort,” zegt ze.  

Die onderlinge herkenning was er ook toen de gemeente de afgelopen jaren samen met Lariks theateravonden voor ouders van pubers organiseerde, vertelt Marleen. “Er werden verschillende thema’s aangekaart, zoals grenzen stellen in het gebruik van alcohol en drugs, praten met je puber en omgaan met social media. Ouders ontdekken op zo’n avond dat andere ouders vaak met dezelfde vragen zitten als zij.” 

Steun uit omgeving   

Het valt Marleen – als moeder van drie volwassen kinderen en sinds kort oma – op dat ouders vaak steun missen uit hun omgeving bij het opvoeden. “Vroeger brachten we meer tijd door met zussen of vriendinnen. Je praatte met elkaar over de kinderen, hielp elkaar en keek het opvoeden af. In deze huidige tijd is daar minder ruimte voor.” Mensen gedijen het best als ze zijn verbonden met de mensen om zich heen, weet ze. “Je hebt als gezin ook een netwerk om je heen nodig.” 

Anderen nodig hebben 

“Als gemeente willen wij ouders ondersteunen bij het vinden van mensen om hen heen op wie ze kunnen bouwen, zodat er meer rust en ruimte komt voor hun gezin”, vertelt Marleen. “Home-Start en Buurtgezinnen zijn hier goede voorbeelden van. Buurtgezinnen koppelt gezinnen die steun kunnen gebruiken aan gezinnen in de buurt die graag inspringen. Bijvoorbeeld door een kind een middag in de week mee te laten draaien in het eigen gezin of als steun-opa of -oma net dat beetje extra gezelligheid te bieden aan een kind dat geen grootouders meer heeft .” Dit initiatief startte de gemeente vanuit het idee dat opvoeden iets is wat we samen doen. “Het is mooi als je elkaar hierin weet te vinden,” zegt Marleen.  

Problemen voorkomen 

Het raakt haar dat zoveel mensen binnen Leusden hun hulp aanbieden. “Iedereen kent fases of situaties in het leven waarin we anderen nodig hebben. Maak jij zo’n tijd door? Pak de beschikbare ondersteuning binnen onze gemeente aan!” Want, vult Dineke aan: “Je kunt écht problemen voorkomen als je op tijd aan de bel trekt.”  

Het grijpt Dineke aan als ze ziet waar kinderen of jongeren soms mee worstelen, of wat ze moeten meemaken. “Het klinkt misschien gek, maar dat maakt óók dat ik mijn werk goed kan doen.” Marleen herkent die drijfveer. “Het zet dingen in beweging. Dáárom bouwen wij er als gemeente aan dat kinderen in deze ingewikkelde tijd zo gelukkig en gezond mogelijk opgroeien. En daarvoor heb je elkaar nodig.”  

Kunnen jij en/of je kind wel steun gebruiken?  

• Is er in je omgeving iemand die met je mee kan denken, zoals een vriend(in), buurvrouw of een ouder op het schoolplein? Vaak lopen andere ouders tegen dezelfde vragen aan en kom je samen een heel eind.  
• Kom je daar niet verder mee of weet je niet goed hoe je dat aan moet pakken? 
  • Vraag er dan naar bij Jeugdgezondheidszorg, waar je terecht kunt voor advies en controles rond de groei en ontwikkeling voor kinderen en jongeren tussen 0-18 jaar.
  • Ook kun je terecht op school of meld je aan bij Lariks. 
  • De huisarts kan meedenken of
  • kijk op ‘Wegwijzer Leusden’. Deze website is de sociale kaart die een overzicht geeft van organisaties op het gebied van welzijn, zorg, opvoeden en opgroeien in de gemeente Leusden.  

Credits

Tekst: Marlies Jansen

Foto’s: Art of Origin Ricardo Kolleman