Volgende stap in duurzame ontwikkeling Utrechtse Heuvelrug
Hoe geef je natuur, wonen, water, werken, recreatie én Defensie een plek in één van de drukst gebruikte gebieden van Nederland? Op de Utrechtse Heuvelrug tussen Amersfoort en Zeist hebben acht overheden samen het antwoord gezocht – en gevonden.
Door intensieve samenwerking en gezamenlijke keuzes ligt er nu een duidelijke aanpak voor de komende jaren die bijdraagt aan de gebiedswaarden van dit gebied.
Van versnipperde opgaven naar gezamenlijke koers
Vrijdag 13 februari 2026 ondertekenden de staatssecretaris van Defensie en bestuurders van de Provincie Utrecht, gemeenten Amersfoort, Leusden, Soest en Zeist, Waterschap Vallei en Veluwe en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden het Bestuurlijk Akkoord Amersfoort tot Zeist 2.0 en drie regionale clusterovereenkomsten.
De afspraken in het akkoord zijn gebaseerd op het Gebiedsperspectief Amersfoort tot Zeist. Hierin is voor het eerst op grote schaal verkend wat in dit gebied wel en niet mogelijk is en welke ambities en opgaven gecombineerd kunnen worden. In het Gebiedsperspectief zijn drie prioritaire thema’s benoemd: bodem en (grond)water, natuur en Defensie. Met deze keuzes zetten de partijen de stap van koers naar samenhangende uitvoering en langjarige, bestuurlijke samenwerking. Daarbij is expliciet aandacht voor regionale en lokale opgaven en voor maatwerk per deelgebied en gemeente.
Nationale veiligheid in samenhang met regionale opgaven
In het gebied tussen Amersfoort en Zeist liggen meerdere Defensielocaties, zoals legerplaats Soesterberg en omliggende oefenterreinen. Het is een belangrijke regio voor de veiligheid van Nederland. Er zijn nu afspraken gemaakt die ervoor zorgen dat Defensie in de toekomst sterk kan gaan groeien op de bestaande locaties. Tegelijk worden de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van het gebied beschermd en verder versterkt. Ook draagt de groeiopgave van Defensie bij aan andere opgaven zoals werkgelegenheid, een goede bereikbaarheid en verduurzaming.
Staatssecretaris Tuinman van Defensie:
Deze ondertekening is een militaire doorbraak op de Utrechtse Heuvelrug. Defensie moet Nederland veilig houden in een snel veranderende wereld. Dat vraagt om ruimte, snelheid en samenwerking. De Utrechtse Heuvelrug is één van de eerste regio’s waarin Defensie op deze schaal gebiedsgericht samenwerkt en dit versterkt onze nationale veiligheid.
Van visie naar uitvoering
Met de ondertekening van het Bestuurlijk Akkoord en drie clusterovereenkomsten voor de deelgebieden West, Midden en Oost zetten de partijen de stap naar uitvoering. In deze overeenkomsten is vastgelegd welke plannen per deelgebied worden uitgewerkt, welke onderzoeken nodig zijn en hoe besluitvorming en uitvoering gefaseerd plaatsvinden.
Bij die uitwerking worden bewoners, bedrijven en andere belanghebbenden actief betrokken. Naast de herinrichting van Defensieterreinen werken de partijen op de Heuvelrug aan maatregelen voor waterinfiltratie, natuurversterking en het zorgvuldig sturen van wonen, werken recreatie, mobiliteit en andere gebiedsfuncties.