Zorgen om een buurtbewoner of overlast in de wijk?

Een buurman die middenin de nacht schreeuwt of voor overlast zorgt door drank- of drugsgebruik. Een wijkbewoonster die teruggetrokken leeft in een vervuilde woning. De politie krijgt steeds vaker meldingen over zogeheten onbegrepen gedrag. “De wachtlijsten bij de geestelijke gezondheidszorg zijn lang,” vertelt Mets Julianius. 

Grip verliezen

Ingrijpen door instanties is moeilijk, weet Mets, die jarenlange ervaring heeft als ambulant maatschappelijke hulpverlener. “De GGZ kan bijvoorbeeld niets doen als er nog geen crisissituatie is. Ook als iemand zelf geen hulp wil, heeft de GGZ geen mogelijkheden.” Schrijnend, want zo lopen situaties eerder uit de hand als mensen door bijvoorbeeld een trauma, verslaving, schulden, een aandoening of persoonlijke problemen de grip op hun leven verliezen.

Onafhankelijk

Mets kan wél tijdig contact maken om iemand naar de juiste hulp te begeleiden. “Ik ben namelijk onafhankelijk, omdat ik in dienst ben bij de gemeente,” legt ze uit. “Ik ben niet gebonden aan tijdrovende procedures of stappenplannen maar kan gelijk in actie komen.” Ze voert ‘bemoeizorg’ uit, vertelt ze, bij mensen die zorg juist mijden. “Mensen hebben vaak al veel hulp gehad en voelen bijvoorbeeld zich in de steek gelaten omdat ze door verschillende instanties van het kastje naar de muur werden gestuurd of omdat niets werkte. Van mij hóeven ze niets. Ik vertel iemand niet wat hij of zij moet doen, maar vraag: wat heb je nodig? Aan het eind van het eerste gesprek vraag ik of het goed is als ik nog eens bel. Ik houd contact, tot er wél een opening ontstaat bij iemand.” 

Niet opendoen

Rutger weet nog precies wanneer Mets aanbelde, nu anderhalf jaar geleden. “Ik stond in de badkamer. De deurbel ging, wel zes keer. Ik schrok: er belde nooit meer iemand aan. De vrouw die op de stoep stond, zei: ‘Mensen maken zich zorgen om jou.’ Er was iets in de toon waarop ze het zei, waardoor ik wist: dit mag ik niet laten lopen,” vertelt hij.

Woning ontruimen

Een paar uur daarvoor had Mets een overleg met de woningcoöperatie. “Ze vertelden dat Rutger de volgende dag uit zijn huis zou worden gezet. Zijn woning zou worden ontruimd. Hij had een enorme huurachterstand en het lukte ze niet om contact met hem te krijgen. Toen zei ik: geef mij een kans.” 

Partner overleden 

Drie jaar lang had Rutger zijn best gedaan om niemand te laten merken dat het niet goed met hem ging. Hij was ‘in verval geraakt’ zoals hij het zegt, nadat zijn partner overleed. Veertig jaar lang hadden ze lief en leed gedeeld, en toen zijn partner ziek werd, nam Rutger – aanvankelijk naast zijn fulltime baan - de zorg op zich. “Na zijn overlijden hoefde het voor mij allemaal niet meer. Ik zorgde niet goed voor mezelf.” Rutger vergat zijn pensioen en AOW aan te vragen, had geen geld meer en daardoor ook geen eten. De brievenbus puilde uit van de ongeopende brieven, de telefoon nam hij niet meer op en hij hield de mensen om hem heen op afstand. 

Juiste zorg

Mets regelde direct een plek bij de Voedselbank voor Rutger. Daarna hielp ze om zijn financiële situatie op orde te krijgen. Samen vroegen ze zijn AOW en pensioen aan, waarmee hij zijn huurachterstand kon afbetalen. Ook kreeg hij hulp van de gemeente en Stadsring 51. Alle ongeopende post en achterstallige betalingen werden in kaart gebracht. Rutger kreeg ook een budgetcoach. “Ik vond het lastig om geld uit te geven.”

Mets: “Het is mijn werk om orde in de chaos te scheppen, en te bemiddelen naar de juiste zorg zodat iemand zijn leven weer op de rit krijgt. Dát is waar ik het verschil kan maken en waarom ik mijn werk zo mooi vind. Wat nodig is, verschilt per persoon en situatie.”

Rouwverwerking

Bij Rutger keek Mets toen hij daaraantoe was, hoe zijn situatie was ontstaan om terugval te voorkomen. “Ook stelde ik rouwverwerking bij een psycholoog voor, want niet kunnen omgaan met zijn verlies was de oorzaak van zijn problemen,” zegt ze. “Mets is mijn redding geweest. Zij luisterde naar mij, zonder oordeel,” zegt Rutger. “Na alle jaren waarin ik mezelf opzij heb gezet en niet de moeite waard vond, gaat het weer goed met mij. Dankzij Mets is ook het contact met mijn kinderen en mijn kleinkind hersteld. Toen mijn kleindochter laatst in Leusden een sportwedstrijd had, stond ik langs de lijn. Dat was geweldig.”

Rechtstreeks contact 

Inwoners die zich zorgen maken over iemand of over een situatie in hun buurt kunnen Mets rechtstreeks bellen, mailen of naar het Wijkspreekuur Veiligheid en Leefbaarheid komen. Mets werkt nauw samen met de politie, woningbouwcoöperatie Omthuis, gemeente Leusden, huisartsen, welzijn- en zorgorganisatie Lariks, Stichting MIND en andere zorgverleners. “Ook van hen krijg ik signalen. De politie vraagt mij bijvoorbeeld mee te gaan naar iemand die onbegrepen gedrag vertoont. En Omthuis haalt mij erbij als er klachten van buurtbewoners over stank of gedrag zijn of wanneer er bij iemand een huurachterstand ontstaat.” 

Samen zorgen voor veiligheid

Het tijdig herkennen van een problematische situatie in een wijk of omgeving is iets wat alle inwoners aangaat, zegt Mets. “Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om goed voor elkaar te zorgen. Je kunt boos worden en klagen als iemand vaak schreeuwt, maar je kunt ook míj bellen om te kijken wat er aan de hand is. Er is altijd een oorzaak voor vervuiling, moeilijk gedrag of schulden. Dáár kunnen we iets aan doen. Door meer oog te hebben voor elkaar, zorgen we samen voor een fijne en veilige omgeving voor iedereen.”

Zorgen of signalen delen 

Wilt u in contact komen met wijkGGD’er Mets Julianus? Zij is bereikbaar op 06-44463554 en via wijkggd@leusden.nl. Of ga naar het Wijkspreekuur Veiligheid en Leefbaarheid. 

Op het Wijkspreekuur kunt u terecht met korte vragen, zorgen of signalen. Denk hierbij aan zorgen over een straatgenoot die lijkt te vereenzamen, overlast van hangjongeren, problemen met uw buren of het delen van ideeën om uw wijk veiliger te maken.

• In Leusden is het spreekuur dit jaar op 27 oktober, 24 november en 22 december van 12.00 tot 13.30 uur in De Bron, Lisidunalaan 2. 
• In Achterveld is het spreekuur dit jaar op 11 november en 9 december van 14.30 tot 16.00 uur in de Buurthuiskamer in de oude bibliotheek (bij DAVA), Walter van Amersfoortstraat 52.

Tekst Marlies Jansen
Foto’s Linda Bouritius Photography